30 jaar Frank en Annewiek in Emmeloord, Digital Classroom en Open Dag

september 29, 2026/in Blog/door annewiek

Frank en Annewiek 30 jaar in Emmeloord

In 1996 kwamen wij in Emmeloord wonen, eerst met onze computerwinkel (ITC Computer Systems was een begrip in de polder en daarbuiten) en in 2013 zijn we fulltime fotografieworkshops gaan geven. Frank het creatieve gedeelte en Annewiek het regelen. Daarnaast kalibreren we al sinds 2001 projectoren en televisies en verkopen we ook de bekende homecinemaprojectoren voor in de woonkamer. In september zijn we ook officieel ambassadeur voor GEMAAKT IN DE NOORDOOSTPOLDER geworden. In dit blog lees je er meer over.

Digital Classroom, bio over Frank en Annewiek Doorhof

Frank houdt er helemaal niet van om over zichzelf te praten. Maar Annewiek denkt dat mensen het juist leuk vinden om meer over hem te weten. Vooral mensen die ons nog maar kort kennen. Want hoe kwam Frank er nou bij om workshops te gaan geven? En dan met name over modelfotografie? En waarom zoveel online? Dat komt dus omdat we begonnen zijn als computerwinkel. We stonden zelfs in magazines en deden pc-privéprojecten voor de politie, de gemeente en het ziekenhuis. Niemand had nog een computer thuis. Toen kwam er internet en steeds meer laptops en tablets. Dankzij de computers had Frank al snel een digitale fotocamera. We maakten er een live-uitzending over.

Bekijk de Digital Classroom. Op YouTube zie je de tijdstamps erbij, zodat je makkelijk terug kunt kijken.

PS: We werken al heel lang samen met sponsor BenQ, nu met Creative Pro Monitoren !

Gratis mini-workshop tijdens de Open Dag

Vanwege ons jubileum hielden we ook een Open Dag, met als hoogtepunt natuurlijk de gratis mini-worshop. Frank vertelde eerst welke producten we verkopen en waarom. Daarna mocht het publiek vragen stellen. En die verwerkte Frank weer in de lichtopstelling en fotoshoot met model Claudia. Bij de laatste zet mochten de deelnemers ook fotograferen, met flits natuurlijk. Wij gebruiken een universeel systeem zodat het niet uitmaakt welk merk camera je gebruikt.

Op de Open Dag kunnen mensen kennismaken met ons is er natuurlijk een mooie korting op de producten die we verkopen en de workshops.

Frank houdt wel van een uitdaging, dus hadden Annewiek en de stagiaire de Cloudy Purple-achtergrond van Click Backdrops opgehangen. Deze achtergrond is extra lang en kan in de wasmachine!

Bekijk hier de video van de Open Dag van Frank en Annewiek Doorhof op YouTube

Alleen de resultaten zien? Kijk dan even op het blog van FrankDoorhof.com

Gemaakt in de Noordoostpolder

In ons computertijdperk maakten we al dvd’s. Nadat de edit af was, printten we hoesjes. We printten een afbeelding op de disk en zetten alles in elkaar. De hele familie hielp mee. Alle grote camerawinkels verkochten ze. We lieten ze zelfs persen en er was ook een Engelse uitvoering. Ongeveer in 2012 schreef Frank samen met Scott Kelby (meer dan 100 bestsellers over fotografie) Mastering the Model Shoot. Dat werd vertaald in het Chinees en Tsjechisch. In 2018 kwam er dan toch eindelijk een Nederlandse vertaling. Samen met enkele Nederlandse titels: De magie van de kleine flitser en Fotograferen in elke situatie (inmiddels tweede druk) is dat best een prestatie. In de COVID-19-tijd vertaalde Annewiek ” De kleine flitser” naar het Engels. Die kan je kopen op Amazon.com

We maakten een instructievideo bij het boek

Via via kwamen we in contact met andere ambassadeurs van Gemaakt in de Noordoostpolder en werd het snel officieel. De rode vlag hangt nu trots te wapperen tussen onze andere baniers.

Annewiek en Frank, de toekomst

We zijn nog lang niet klaar. Integendeel. We blijven workshops ontwikkelen, vernieuwen en aanpassen aan wat fotografen bezighoudt en waar ze in de praktijk tegenaan lopen. Nieuw is de begeleide groepsworkshop, speciaal voor jouw fotoclub of fotovrienden. En dat is wat anders dan onze studio huren (kan ook!)

We werken mee aan evenementen en geven daar workshops, zoals tijdens de Fotofair. Daarnaast verkopen en promoten we producten die we zelf gebruiken en waar we achter staan.

Rogue Expo Imaging: FlashBenders, magentische modifiers

Geekoto: flitsers, softboxen, statieven die vanzelf inklappen

IQwire: tetherkabels van de hoogste kwaliteit

Platypod: het tripodalternatief (maar ook een alternatief voor je lampstatief en meer accessoires)

Click Backdrops: achtergronden

Waarom kiezen we juist voor deze producten?

We vinden het belangrijk dat de fabrikanten met wie we werken écht luisteren naar fotografen en andere gebruikers. Want juist die feedback uit de praktijk maakt producten uiteindelijk beter.

Dat doen we inmiddels op verschillende manieren: via onze eigen webshop, vanuit de studio in Emmeloord waar we producten kunnen laten zien en verkopen, via onze winkel op bol.com en, op kleinere schaal, via Amazon.

Ook daar blijven we zoeken naar manieren om het voor fotografen makkelijker te maken. Zo zijn we momenteel bezig met stickers voor op onze producten, zodat je als koper meteen kunt zien welke andere producten erbij passen of interessant kunnen zijn.

En natuurlijk blijven we kennis delen. Na onze workshops maken we kleine explainervideo’s waarin we onderwerpen nog eens kort en duidelijk uitleggen. Die video’s zijn niet alleen bedoeld voor de deelnemers van een workshop, maar staan gratis online zodat iedereen ervan kan leren.

Want uiteindelijk is dat nog steeds waar het voor ons om draait: fotografie delen, mensen inspireren en fotografen zelf laten ontdekken wat er allemaal mogelijk is.

En na 30 jaar in Emmeloord zijn we daar dus nog steeds volop mee bezig.

Shaduwen zijn belangrijk

september 14, 2026/in Blog/door annewiek

Schaduwen zijn onderdeel van het beeld

Een van de dingen die ik zo mooi vind aan werken met studiolicht is dat een heel kleine verandering in de positie van een flister het beeld volledig kan veranderen. In deze blog laat ik zien waarom schaduwen in studiofotografie niet iets zijn wat je automatisch moet vermijden, maar juist de ziel van een foto kunnen vormen.

Shadows are the soul of the shot

We praten vaak over het licht op het model.
Is het zacht genoeg?
Komt het uit de juiste richting?
Heb ik voldoende contrast?

Maar er is nog een belangrijke speler in de studio die minstens zoveel aandacht verdient: de achtergrond.

Shaduwen op je achtergrond

En dan vooral de schaduw die we erop creëren, of de schaduwen die al in het ontwerp zijn verwerkt.
Wanneer je met geprinte achtergronden werkt, zoals onze ClickBackdrop-serie, kun je bij veel ontwerpen aan de afgebeelde schaduwen zien hoe je ze het beste belicht. Een goede fotografische achtergrond moet als het ware samensmelten met je studiolicht. Dat is een van de redenen waarom we uiteindelijk voor ClickBackdrops hebben gekozen.

De invloed van licht, model en achtergrond

Bekijk de foto’s eens als voorbeelden van hoeveel een schaduw kan veranderen wanneer je de verhouding tussen het licht, het model en de achtergrond aanpast.

In de eerste foto is de belichting vrij open. Het model komt duidelijk los van de achtergrond, maar achter haar blijft een zichtbare schaduw bestaan. Die is aanwezig zonder alle aandacht op te eisen. De achtergrond blijft deel van het beeld en de schaduw zorgt voor diepte. Wil je de schaduw lager laten vallen, dan kun je het model verder van de achtergrond plaatsen of de flitser hoger zetten en naar beneden richten.

Tijdens workshops vertel ik deelnemers vaak dat ze de lijnen moeten volgen: lees de richting van het licht en je kunt voorspellen waar de schaduw terechtkomt. De meeste mensen kennen de serie Dexter wel, de seriemoordenaar en bloedspetterspecialist: kijk waar je bloedspetters zitten en je weet waar ze vandaan komen.

Een veel dramatischer lichtbeeld, dankzij schaduwen

Bij een meer gerichte belichting wordt de schaduw plotseling een belangrijk onderdeel van de foto. Kijk naar de vorm achter het hoofd en de schouders van het model: de schaduw wordt bijna een extra grafisch element in de compositie. Een schaduw is namelijk niet simpelweg een zwarte kopie van je onderwerp.

De grootte, scherpte en positie worden bepaald door de verhouding tussen lichtbron, onderwerp en achtergrond.
Verplaats het licht en de schaduw verschuift.
Verander de hoek en de schaduw krijgt een andere richting.
Pas de afstand tussen model en achtergrond aan en de schaduw wordt groter, zachter of verdwijnt bijna helemaal.

Ook de grootte van de lichtbron verandert het karakter van de schaduw. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar zodra je ermee gaat experimenteren, wordt het snel duidelijk.

Voor deze opname gebruikte ik een Rogue Collapsible Snoot zonder diffusiepaneel op de Gekooto GT200. Daarmee ontstaat een fraai rechthoekig spotlichteffect.

Nog een stap verder

Nu proberen we de achtergrond niet meer gelijkmatig zichtbaar te maken. Een groot gedeelte valt weg in het donker, terwijl het model door het gerichte licht wordt uitgelicht.

En die schaduw op de wand? Die laat zien waar het licht vandaan komt, zonder dat de lichtbron zelf in beeld hoeft te zijn. Dat vind ik een van de fascinerendste eigenschappen van licht.

Je hoeft het licht niet te laten zien om de kijker te laten begrijpen hoe het werkt; de schaduw vertelt het verhaal. Loop bovendien eens om het model heen. Vanuit andere hoeken ontstaan totaal verschillende lichteffecten. Zeker bij commerciële shoots kun je zo snel drie totaal verschillende looks maken zonder de volledige lichtopstelling te veranderen.

Haal schaduwen niet weg

Een van de eerste dingen die veel fotografen leren, is hoe ze ongewenste schaduwen kunnen verwijderen. Dat is nuttig, want soms wil je absoluut geen schaduw op de achtergrond. Maar soms is juist die schaduw de reden dat een beeld werkt.

De fout is om te denken dat er één juiste hoeveelheid schaduw bestaat. Die bestaat niet. Alles hangt af van wat je wilt creëren. Voor een helder beautybeeld houd je de achtergrond wellicht rustig en de schaduw bijna onzichtbaar.
Voor een filmische sfeer mag de schaduw juist veel sterker worden.
En voor een echt dramatisch beeld kun je de complete lichtopstelling rond de schaduw bouwen.

Daar begint het creatieve gedeelte. Vraag niet alleen: “Hoe krijg ik die schaduw weg?” Vraag liever: “Wat kan ik met die schaduw doen?” Die kleine verandering in denken kan een enorm verschil maken.

De achtergrond is niet vlak

Wanneer je ernaar kijkt, kan een studioachtergrond op een vlak vel papier lijken. Maar zodra je er iemand voor plaatst en gericht licht toevoegt, wordt het een oppervlak dat reageert op alles wat je doet.

Experimenteer daarom bewust met de afstand tussen model en achtergrond. Zet het model niet automatisch twee meter ervoor omdat je dat altijd doet.

Plaats het model dichterbij.
Zet het model verder weg.
Verplaats het licht.
Verander de hoek.
Kijk wat er met de schaduw gebeurt.

Je hoeft niet iedere keer een foto te maken. Kijk gewoon naar de wand: je ziet de natuurkunde in realtime gebeuren. Zodra je begrijpt wat er gebeurt, krijg je veel meer controle over je studiolicht.

Je kunt beginnen met hetzelfde model, dezelfde achtergrond en soms zelfs dezelfde lamp. Verplaats één onderdeel een klein stukje en ineens ontstaat een compleet andere foto. De schaduw zit niet alleen achter het onderwerp: schaduwen zijn onderdeel van de foto. Shadows are the sould of a shot. Zodra je ze zo gaat behandelen, worden je achtergronden veel interessanter.

Workshops modelfotografie in de studio

Wil je alles leren over licht? In onze workshops fotografeer je niet alleen een model met een vaste lichtopstelling. Je ziet hoe de set wordt opgebouwd en hoe we die aanpassen aan de wensen van de groep. Natuurlijk behandelen we ook poses, achtergronden, kleine sets, styling, retouching en nog veel meer.

Klinkt dit goed? Bezoek fotografie-workshops.nl en boek je workshop.

Lees dit blog over Compositie

Dit blog gaat over een achtergrond, een model en toch verschillende foto’s

Fotoclub en -vrienden workshop

september 4, 2026/in Blog/door annewiek

Nieuw workshopconcept:
Fotoclub- en -vriendenworkshop in de studio

Onze normale workshops staan open voor iedereen die fotograferen leuk vindt. Of dat nu professioneel is of omdat je beter wilt fotograferen.
Onze studio is ook te huur en enkele fotovrienden maken hier al gebruik van.
Dus een logisch vervolg is de workshop voor fotoclub en -vrienden, waar het volledig om jullie draait. Hieronder lees je meer over jouw studiodag op maat!

Volledig begeleide groepsworkshop

Vanaf nu kun je bij Studio FD (Fotografie-workshops.nl) een volledig begeleide groepsworkshop boeken.
Samen met je eigen fotomaatjes, clubleden of collega’s claim je de studio in Emmeloord voor een exclusieve dag die 100% om jullie draait.
Elke vraag waar je mee worstelt kun je in de workshop stellen en Frank zal die behandelen.
Of het nu gaat om die fantastische film noir of bewegingsfoto, of dat je nu eens rustig wil weten hoe een lichtmeter werkt of hoe je je foto’s kan bewerken in Photoshop of Lightroom.

Waarom kiezen voor een eigen studiodag?

Bij onze reguliere workshops hanteren we een min of meer vast thema. Bij deze exclusieve groepsdagen gooien we de vaste agenda overboord. Jullie bepalen wat er geleerd wordt.
Omdat jullie elkaar al kennen en vaak een vergelijkbaar niveau of gezamenlijk doel hebben, kunnen we direct de diepte in gaan of juist bij de basis starten.

Tevens is het op deze dagen natuurlijk mogelijk de thema’s van verschillende workshops door elkaar te gooien. In de ochtend beweging, in de middag een set bouwen en lichtbronnen mengen, misschien wat rook en afsluiten met een retouchesessie.
Het is allemaal mogelijk.

Jullie eigen tempo en niveau

Binnen de reguliere workshops is altijd een mix van kennis aanwezig. Dit maakt de workshops vaak juist extra interessant.
Maar wie weet wil je met een groep juist helemaal bij de basis beginnen en leren hoe een flitser werkt en wat elke light shaper precies doet.
En misschien wil je al die baskennis helemaal niet, maar wil je direct de diepte in en de meest uitdagende lichtopstellingen leren.

Zelf doen staat centraal

Na de introductie gaan we de studio in, waar je zelf natuurlijk ook gaat fotograferen met het model. Binnen de workshops gaan we altijd experimenteren met licht en direct de resultaten beoordelen. Frank schiet zelf naar een groot scherm waardoor je direct de kleine nuances in de set kan zien.
Gedurende de eigen shoot helpt Frank je waar nodig en deelt natuurlijk tips om bepaalde setups net anders te maken.
Dit hoeft niet altijd beter te zijn, maar juist door het inzicht van iemand met veel ervaring in sets is het leuk om te zien hoe je sets op verschillende manieren kan fotograferen voor totaal andere resultaten door kleine veranderingen aan te brengen.
Dit is de kracht van de workshops van Frank.
En de gouden regel is natuurlijk…. “Door het zelf te doen leer je het meest.”
Vandaar dat er ruime gelegenheid is om zelf te fotograferen.

Kies je eigen thema

Of het nu gaat om de absolute basis van studioverlichting, het aansturen van je modellen, continue verlichting, het beheersen van bepaalde technieken, retouchen, workflow; alles kan.
Binnen de reguliere workshops gebruiken we een thema per workshop.
Maar bij de workshops op maat kun je, zoals aangegeven, de workshop zelf in delen.
Maar… wat als je nu een waanzinnig idee hebt voor een killer plaat, maar je zou niet weten hoe je alles moet doen, dan is een workshop op maat ideaal.
Je krijgt hulp van Frank zelf voor het opzetten van de set, het bedenken van de lichtopstellingen en het totale retouchproces.
Of je kan de foto’s die je maakt direct in je portfolio stoppen, of je gebruikt de kennis om het zelf perfect te maken in je eigen studio of op locatie.

Geen studiohuur maar echte begeleiding

Belangrijk om te weten: dit is absoluut geen reguliere studiohuur.
Bij onze studieverhuur krijg je spreekwoordelijk gewoon de sleutel en ga je zelf aan de slag (Annewiek is wel in de buurt en zorgt voor koffie).
Bij onze maatwerk- en 1-op-1-workshops is Frank er natuurlijk bij.
Hij coacht je, helpt je met de lichtopstellingen en zorgt ervoor dat je gegarandeerd met topfoto’s en veel kennis naar huis gaat.
We gaan dus echt samen aan de slag net als bij de reguliere workshops, alleen nu helemaal voor jou.

Flexibele dagen, doordeweeks en in het weekend

Qua planning zijn we flexibel.
Jullie eigen studiodag op maat kan gepland worden op een doordeweekse dag, maar natuurlijk ook in het weekend, op zaterdag of zondag.
Ideaal voor fotoclubs die in het weekend een uniek clubuitje willen organiseren zonder dat de leden er vrije dagen voor op hoeven te nemen.
En wil je deze intensieve leervorm liever helemaal alleen ervaren in plaats van met een groep? Dat kan!

We noemen dit de 1-op-1-workshop.
Tijdens zo’n privésessie heb je de studio, het model én de volledige aandacht van Frank exclusief voor jezelf om echt vooruit te komen in je fotografie.
En woon je te ver weg? Dat is ook geen probleem. We kunnen dit soort dagen zelfs online doen.
We gebruiken dan 4 camera’s in de studio waarbij je de setups van alle kanten ziet, en natuurlijk ook de foto’s ziet binnenkomen op Franks computer.

Voor wie is de studiodag op maat ideaal?

Fotoclubs en verenigingen: Trek er samen een dag op uit met de club. Een unieke, leerzame activiteit die de onderlinge band versterkt en de clubfoto’s direct naar een hoger niveau tilt.
Vriendengroepen: Een ontzettend gezellige én productieve dag met een groep bevriende fotografen.
Bedrijven en studio’s: Wil je je personeel of vaste fotografen opleiden in een specifieke studioworkflow? Wij stemmen de training af op jullie eigen apparatuur en bedrijfsdoelen. Denk bijvoorbeeld aan modewinkels die hun kleding zelf fotograferen. Of designers die zelf goede foto’s willen maken van hun ontwerpen.

Direct jullie eigen studiodag samenstellen?

Enthousiast geworden om met je club of vrienden een datum te prikken?
Hieronder meer informatie.

Vraag direct een vrijblijvende offerte aan

Elke groep is anders en elk onderwerp is uniek.
Neem contact met ons op, vertel ons wat jullie willen leren en met hoeveel personen jullie komen. Laat ook even weten of je zelf een model meeneemt of een van onze modellen wilt gebruiken.
Vervolgens maken we een passend voorstel voor jullie studiodag op maat.
Neem direct contact op via de contactpagina van Fotografie-Workshops.nl.

Bekijk de reguliere agenda voor inspiratie

Wil je eerst zien wat voor thema’s we zoal aanbieden en zo ideeën opdoen voor jullie eigen exclusieve dag?
Laat je inspireren door de thema’s op de Fotografie-workshops.nl-pagina
Of kijk eens bij onze explainervideo’s op YouTube.com/FrankDoorhof

Studioapparatuur

Frank leert je werken met jullie eigen apparatuur of gebruik onze flitsers en softboxen. Ervaar hoe makkelijk en fijn Geekoto-flitsers, statieven en softboxen zijn. Maak gebruik van onze hele studio met (44+) achtergronden, tv voor tethered schieten en alle props. Omdat onze studio compleet verduisterd is, zie je goed wat licht doet.

De afsluiting van je studiodag op maat

Aan al het goede komt een eind, zeggen ze wel eens, maar bij de workshops op maat hoeft het einde van de workshop niet het einde van de dag te zijn.
Wat is er gezelliger dan de stoelen bij elkaar te zetten en de dag af te sluiten met een heerlijke afhaalchinees.
Onder het diner komen er vaak nog veel vragen naar boven, en is het natuurlijk altijd leuk om de verhalen te horen van de bezoekers en Frank.

De workshops op maat zijn een unieke ervaring die bol staat van fotografietips en tricks, maar bovenal een onvergetelijke gezellige ervaring is. Zien we jou binnenkort bij ons in de studio ?

AI of toch zelf retouchen?

augustus 18, 2026/in Blog/door annewiek

AI versus zelf retouchen?

Wat blijft er over van echte creativiteit?

Door Frank Doorhof

AI is here to stay… en ik moet eerlijk zijn: ik heb gemengde gevoelens over hoe mensen het gebruiken. Als muzikant voel ik absoluut niets bij tracks die bijvoorbeeld met Suno zijn gemaakt. Als fotograaf voel ik ook niets bij beelden die volledig op basis van een prompt zijn gecreëerd. Deze blog gaat over AI of zelf retouchen.

Je vraagt je misschien af: “Dus jij gebruikt geen AI?” Natuurlijk wel. AI is geweldig voor heel veel dingen. Onlangs had ik een defect in een vintageversterker. Dankzij een paar foto’s en ChatGPT kreeg ik een antwoord waarvoor ik normaal waarschijnlijk een expert nodig had gehad. Of anders uren had moeten zoeken. En ja, ik voel mee met de mensen die hun baan verliezen. Maar zoals gezegd: AI gaat niet meer terug in de fles. Ik denk dat het ons echt kan helpen, ook binnen een creatieve workflow.

Lees vooral eerst de conclusie voordat je oordeelt.

Waar helpt AI wel bij?

Ik gebruik AI om sommige artikelen die ik schrijf te controleren, vooral op fouten. Zeker wanneer ik over vintageapparatuur schrijf, kan AI geweldig zijn als hulp bij research. Zolang je 80–90% zelf schrijft, denk ik dat AI een uitstekende hulp kan zijn om artikelen leesbaarder en interessanter te maken. Maar het mag de schrijver zelf nooit vervangen.

Bij muziek zou je AI kunnen gebruiken om te helpen met akkoordstructuren, modulaties en songopbouw. Niets wat je niet zelf kunt doen, maar het gaat gewoon sneller. Waardoor er meer tijd overblijft voor het echte creatieve proces.

En hoe zit het met fotografie?

AI kan geweldig zijn voor selecties, huidretouche en het verwijderen van elementen uit je beeld die je op de set niet kon vermijden en die met de kloonstempel veel werk zouden kosten. Als fotograaf vind ik echter nog steeds dat je moet proberen om in elk geval 99% van het technische deel al in de camera goed te krijgen; dat is tenminste waar ik zelf naar streef.

Maar ik vind het heerlijk om uitgedaagd te worden.

1-op-1-workshop met AI

Een tijdje geleden ontmoette ik een man op Photoshop World. Een paar maanden later bezocht hij Nederland voor een workshop. Toen we begonnen te praten, werd duidelijk dat zijn grootste interesse lag in het creëren van sets op basis van foto’s. Iets wat ik eigenlijk nooit deed, behalve tijdens de cosplayworkshops. Maar ik nam de uitdaging aan. We zijn inmiddels een paar workshops verder en ik moet zeggen: het is ontzettend leuk.

Online workshop

Wat doen we dan precies? In de basis verzamelen we kostuums, props en een moodboard. Tijdens de workshop probeer ik die voor het eerst te zien. Ik denk dat dit essentieel is voor een goede workshop, omdat je dan het hele denkproces én de fouten ziet.

Qua licht hangt het af van de foto die we willen maken. Je moet rekening houden met hoe het resultaat eruit moet zien. Anders krijg je heel vreemde effecten met schaduwen en perspectieffouten. Nu moet ik er meteen bij zeggen dat ik verre van perfect ben. En de beelden die je te zien krijgt zijn live tijdens de workshop gemaakt en geretoucheerd.

Gelukkig is het juist de bedoeling om het niet 100% echt te maken, maar ook creatief te zijn en iets te creëren dat leuk is om naar te kijken. Tot nu toe gebruikten we alleen Adobe Photoshop en Firefly. Ik fotografeerde het model zoals ik vond dat bij de scène paste, selecteerde het onderwerp en bouwde van daaruit verder met Content-Aware Fill en Generative Fill binnen Photoshop. De resultaten zijn vaak wisselend. Maar soms krijg je iets heel gaafs.

Laten we beginnen met iets heel eenvoudigs. Ik wilde een mix van realiteit en iets cartoonachtigs. Ik fotografeerde ons model Claudia met de Geekoto Lantern als hoofdlicht en één Geekoto GT200 zonder lichtvormer voor de lensflare en voegde de rest toe in Photoshop en BorisFX.

Voor mij is het leuk om te maken, maar eerlijk gezegd is het niet iets wat ik online zou zetten.

Deze was in de basis vrij eenvoudig: het model stond los van de achtergrond, dus ik moest er vooral voor zorgen dat de achtergrond paste. Na een paar pogingen besloot ik gewoon voor deze versie te gaan en te kijken waar het zou eindigen.

Bij de volgende foto kon dat niet. We wilden Claudia in een auto laten zitten, kijkend door de voorruit. Dat was echt een uitdaging. De auto maken, het stuur, zorgen voor wat reflectie in de voorruit, niet te veel contrast gebruiken en het beeld juist vrij vlak houden: dat zijn allemaal uitdagingen voor mij. Maar ik vind het resultaat mooi. Nogmaals: niet iets wat ik online zou zetten.

Tijdens het retoucheren begonnen we te praten over de hele AI-ontwikkeling en hoe ver je die binnen het creatieve proces zou kunnen gebruiken. En daar gingen we een andere kant op.

Doe het mét AI in plaats van AI alleen te gebruiken

Net als iedereen heb ik ook beelden gemaakt vanuit prompts. Sterker nog: als je mijn muzikale reis volgt, zijn de meeste covers gebaseerd op AI-beelden die ik daarna verder retoucheer in Photoshop.

Iemand vroeg me ooit: “Je bent toch fotograaf, waarom gebruik je AI?” Precies daarom: ik ben fotograaf, geen grafisch ontwerper of cartoonist.

Plezier

Voor mij zit het plezier in het maken van de track, het opnemen van de instrumenten en het nadenken over de uiteindelijke mix. Maar zodra ik klaar ben om iets met de wereld te delen, is het een feit dat je een cover nodig hebt. Daar wil ik best een paar minuten aan besteden, maar niet veel meer. In essentie zou ik het prima vinden om overal dezelfde cover voor te gebruiken.

Met mijn fotografie wil ik echter 100% controle. Prompts zijn nooit zo goed als wat ik zelf kan creëren met licht en op een echte set. Maar precies daar zit het probleem: die echte set… Zeker wanneer je op één dag vier verschillende sets moet maken en je klant realistisch ogende beelden wil.

Daarom besloten we iets te doen wat ik nog nooit eerder had gedaan. En nogmaals: lees alsjeblieft eerst mijn conclusie voordat je oordeelt.

We besloten mijn foto’s te mixen met AI, waarbij we heel duidelijk vertelden wat we wilden en de originele foto meestuurden.

Ik moet 100% eerlijk zijn: de resultaten zijn heel erg goed.

Dus besloot ik een wedstrijd met ChatGPT te doen: wie maakt het beste beeld? AI versus mijn eigen retouchewerk? Ik gaf mezelf maximaal tien minuten per retouche en uploadde de volledige originele foto naar ChatGPT, zonder enige bewerking.

Toen de resultaten terugkwamen, deed ik nog wat extra retouchewerk, zoals kleuren aanpassen, vreemde elementen verwijderen en effecten toevoegen met BorisFX. Ik wilde gewoon zien hoe ver ik het kon pushen met de originele foto’s als basis, hoe goed AI mijn oorspronkelijke idee en beeld zou vertalen en hoe dicht mijn werk en AI bij elkaar zouden komen wanneer we hetzelfde einddoel voor ogen hadden.

De eerste: model in een auto

Een hele auto creëren, een beetje een cartoonachtige look willen en het idee hebben dat ze door een drukke straat racet terwijl mensen wegrennen… Zoals je hebt gezien, eindigde ik met Claudia in een auto. Al die extra elementen kan ik nooit in zo’n korte tijd toevoegen. Dus wat deed AI?

Oké, dat was een verrassing. Ik had hier niet om gevraagd, maar ik vind het wel erg mooi. In dit geval denk ik dus dat AI won.

De tweede: wachten op de trein

Voor de volgende foto fotografeerde ik Claudia zittend op een bankje met een paar koffers voor haar, alsof ze op de trein wachtte. In Photoshop was dit niet zo makkelijk te maken. Ik probeerde het in delen en ook in één keer, maar het kostte me veel te veel tijd om iets te krijgen waar ik blij mee was, dus moest ik genoegen nemen met deze versie.

We uploaden de foto ook naar ChatGPT en gaven de opdracht om een treinstationset te creëren, waarbij de originele foto intact moest blijven. En ik denk dat dit precies is waar AI een echt probleem heeft. Hoewel het eindresultaat goed is, gebruikte hij niet hetzelfde bankje.

Beide beelden hebben een totaal andere sfeer, dus ik zou zeggen dat we allebei iets interessants hebben gemaakt. AI zit iets dichter bij de koffers en de outfit, maar ik denk dat ik met wat meer tijd in Photoshop veel dichterbij had kunnen komen. Tijd is in dit geval echt de bepalende factor.

Langzaam kwam ik steeds beter in de flow en begon ik snelheid op te bouwen.

De derde: end of the world

Voor de derde had ik het idee van iemand die wacht in een lege persruimte terwijl buiten de wereld vergaat. Iedereen is verdwenen, maar zij wacht ontspannen op… ja, waarop eigenlijk? Mijn versie werd in Photoshop bewerkt voor het interieur; ik gebruikte de tilt-shiftfilter voor het scherptediepte-effect en BorisFX voor de lensflare.

Dit is waar AI mee kwam. Trouwens, Claudia’s arm is zoals we hem hebben gefotografeerd; ze leunt op haar knie. Pas na de retouche viel het me echt op

Ook bij deze foto deed ik nog wat kleurcorrectie in BorisFX en voegde ik extra contrast toe. Als ik eerlijk ben, vind ik mijn eigen versie het mooist 😀 Eens kijken of ik dat kan volhouden.

De vierde: tijdreiziger neemt verkeerde afslag

Deze was een stuk makkelijker. Een tijdreiziger die door een portaal stapt en in een helse wereld terechtkomt. Dit is waar Photoshop op de een of andere manier echt uitblinkt. Ik gebruik Generative Fill vooral tijdens de cosplayworkshops en de meeste van die scènes zijn meer fantasygericht. Juist de abstractere elementen kunnen dan ongelooflijk interessant worden. Daarom had ik bij deze een goed gevoel.

Ik gebruikte een striplight als hoofdlicht en achter het model stond een rode flitser. De achtergrond is onze ClickBackDrops BoHoDrapes.

In mijn beeld is het middelste deel eigenlijk de echte opname; alleen de vloer heb ik aangepast. De zijkanten zijn toegevoegd in Photoshop, vooral links en maar een klein beetje rechts.

En dan de AI-versie. Oké, deze is mooier vanuit AI, maar ik vind dat Photoshop ook goed werk heeft geleverd. In elk geval had ik veel meer plezier met mijn eigen versie.

Als het echt niet lukt

Tijdens de workshop deden we veel verschillende sets. Er waren twee beelden die ik wilde laten zien omdat ik ze in Photoshop niet goed kreeg. De eerste is een foto van Claudia liggend op de vloer, terwijl ze “pool” speelt met golfballen. Ik wilde iets creëren waarbij ze op een biljarttafel lag en mensen toekeken met de vraag wat er in hemelsnaam gebeurde. Het perspectief en de achtergrond bleven fout gaan, dus ik moest het opgeven. AI deed het volgens mij erg goed, al kijken alle ogen wel ergens anders naartoe.

En tot slot: hoe voeg je een fiets en een stadsscène toe aan een foto? Uiteindelijk kwam ik in de buurt, maar het zag er nog steeds vreselijk nep uit. AI had daar op de een of andere manier geen probleem mee.

Conclusie: AI versus zelf retouchen

Dit was voor mij de eerste keer dat ik AI op deze manier gebruikte. Zoals gezegd gebruik ik Photoshop wel voor cosplaywerk, en dat is makkelijk uit te leggen: we hebben simpelweg niet het budget om de “Enterprise” (ruimteschip uit de serie Star Trek) in onze studio te bouwen. En de laatste keer dat ik een bom liet ontploffen, was Annewiek daar niet blij mee. Voor dit soort opdrachten vind ik AI absoluut geweldig en ik gebruik het graag op die manier. Voor mij is het een nieuwe manier om creatief te zijn.

Maar voor dit soort werk moet je nadenken over licht, hoek, perspectief, scherptediepte, vaak een deel van de set echt bouwen en daarna in Photoshop toevoegen wat je in gedachten had maar tijdens de shoot niet kon maken. Als je dat goed doet, kan het veel tijd kosten, maar voor mij voelt het resultaat bevredigend en zie ik het als 90% mijn eigen werk. Ik zou het zonder twijfel in mijn portfolio plaatsen.

Wat vind ik van het gebruiken van ChatGPT zoals we het vandaag deden?

Eerlijk gezegd probeerde ik dit met ChatGPT omdat mijn tijdlijn volstaat met posts die 100% door AI zijn gegenereerd, en ik snap het gewoon niet. Hoe kun je daar enige voldoening uit halen? Begrijp me niet verkeerd: zolang je je eigen foto’s als basis gebruikt, snap ik het plezier ervan. Maar is het echt de moeite waard om daar tijd en energie aan te besteden en het vervolgens als “je eigen werk” te posten?

Het is hetzelfde als muziek van Suno. Ik heb ermee geëxperimenteerd en ja, het klinkt aardig. Maar het is behoorlijk saai en doet niet precies wat je wilt. En uiteindelijk: wat is het doel? Ik haal geen voldoening uit alleen maar een prompt typen en een eindresultaat krijgen. Ik heb ook het gevoel dat muziek via sites als Suno uiteindelijk zal verdwijnen, hoop ik tenminste. Want denk er eens over na: waarom hou je van een band? Alleen vanwege de muziek? Of ook vanwege de interviews, de gitarist, de videoclips, de liveshows enzovoort? Met AI heb je wat liedjes, maar geen stijl, niets van dat alles; het is gewoon inhoud zonder echte creativiteit. Wat mij betreft zou dat verboden moeten worden.

En zo voel ik het ook bij het gebruik van ChatGPT. Hoewel ik mijn eigen foto’s gebruik en het idee in mijn hoofd heb, en hoewel de resultaten van ChatGPT er waarschijnlijk beter uitzien dan de mijne, voel ik er niets bij. Misschien zou ik meer likes krijgen als ik die beelden zou posten in plaats van mijn eigen creaties, maar dat ben ik niet. En ik weet niet hoe dat voor jou is, maar ik ben creatief geworden om te creëren, niet om een machine voor mij te laten creëren.

AI in mijn fotografie?

Waar zie ik dan wél een plek voor AI in fotografie? Laten we er niet omheen draaien: voor mijn eigen portfolio zul je waarschijnlijk niets zien dat ik met ChatGPT heb gemaakt. Ik plaats liever mijn eigen, misschien minder perfecte versies, puur omdat ze voelen alsof ze van mij zijn. Ik heb er het werk voor gedaan, om het zo te zeggen. En dat ik daarbij Generative Fill gebruik, vind ik prima; we klagen tenslotte ook niet over de Healing Brush, toch?

Dat gezegd hebbende: het is ongelooflijk makkelijk om er goed uitziende resultaten mee te maken. We kunnen allemaal roepen dat het niet je eigen werk is, maar er zijn enorm veel mensen die het zullen gebruiken. En als je ziet hoeveel tijd het bespaart, ben ik bang dat we het moeten leren begrijpen en gebruiken, anders verliezen we uiteindelijk opdrachten.

De toekomst van AI versus zelf retouchen

Als fotografen weten we hoe licht, scherptediepte, perspectief, schaduwen en reflecties werken. We weten ook hoe we een model moeten poseren en stylen, en natuurlijk hoe we creatief kunnen omgaan met achtergronden en lichtgebruik.

Maar soms willen klanten iets extreems. Je kunt zeggen: “Ik gebruik geen AI”, maar dat betekent dan wel dat je klanten kunt verliezen. En ik denk dat dit het punt is waarop we ons moeten aanpassen en moeten leren hoe we AI kunnen gebruiken.

Als ik vandaag één ding heb geleerd, dan is het dat AI er weliswaar heel indrukwekkend uitziet, maar dat je bij inzoomen veel fouten ziet. Mensen kijken de verkeerde kant op, sommige lichaamsdelen zijn vreemd, achtergronden zijn rommelig en de scène is nooit 100% zoals je die wilt hebben. Maar als we al onze kennis over licht en fotografie toevoegen, echte modellen en echte sets gebruiken en daar vervolgens elementen aan toevoegen, denk ik dat je de meeste klanten kunt overtuigen om voor jou te kiezen in plaats van alleen maar wat prompts te typen.

De tijd van megabudget-shoots zal voorbijgaan, dus je moet snel kunnen werken en iets leveren dat kan concurreren met wat een klant zelf kan maken door simpelweg wat prompts in te voeren. Jouw creativiteit is de sleutel. De klant komt misschien met “iemand in een racende auto”, maar de echte creatieven bedenken de snelheid, de achtergrond, de rennende mensen en de sfeer. Dus hoewel ik denk dat de toekomst voor veel ontwerpers en fotografen moeilijk zal worden, geloof ik sterk dat je een geweldige toekomst hebt als je met AI kunt werken zonder je eigen handschrift en creativiteit te verliezen.

Workshops

Wil je leren hoe je AI in je werk kunt gebruiken? De workshops Cosplay en Filmische Beelden bevatten beide een uitgebreider retouchegedeelte. In die twee workshops verwerk ik AI via Photoshop en bij één set via AI, in het retoucheproces. Maar altijd met goede beelden die ook als zelfstandige foto gepubliceerd zouden kunnen worden. En dat is volgens mij precies waar het om draait: het is niet het repareren van een slechte foto, maar het toevoegen van creativiteit aan iets dat al goed genoeg is.

Bekijk het programma en de workshops op fotografie-workshops.nl. De workshops worden gegeven in kleine groepen met een echte 1-op-1-ervaring. Wil je echt leren hoe je licht gebruikt en iets voor 99% al in de camera creëert? Boek dan een van de workshops 😀